2 Ekim 2019 Çarşamba

ÖYKÜYÜ OKUMAK


Merhaba Arkadaşlar,
Size yeni okuduğum bir kitaptan, Feyza Hepçilingirler’in “Öyküyü Okumak” adlı eserinden söz etmek istiyorum. Benim gibi öykü kitabı çıkarma hayali olanlar için kılavuz niteliği taşıyan harika bir kaynak. Öncelikle gönlümün dileğini bilen ve bana bu kitabı hediye eden sevgili eşime  teşekkür ediyor, büyük bir zevkle bu güzel eseri dikkatlerinize sunuyorum.
Dile karşı hassasiyeti ve birikimiyle tanınan, kendisi de bir öykücü ve eleştirmen olan Feyza Hepçilingirler edebiyat dünyamızın önemli isimlerinden biri. Daha ziyade efsaneleşen “Türkçe Off” adlı  kitabı ile tanınmakta. Kırmızı Kedi yayınevinden çıkan bu eserle ise öykü yazarlarına, öykü yazmak isteyenlere ve öykü okurlarına pek çok şey anlatıyor.
Usta kalemlerden genç yazarlara kadar uzanan geniş bir yelpazeden seçtiği on üç adet öyküyü büyük bir titizlikle mercek altına almış yazar. Öyküyü verdikten sonra öykünün yazarı hakkında da kısa ve öz bilgiler veriyor. Eleştirilerini oldukça yalın ve nazik bir üslupla dile getirdiği, aslında çoğunlukla da takdir ettiği gözlerden kaçmıyor. En önemlisi de farkedilmeyen, unutulan ya da okuyucusuyla bir şekilde buluşamayan fakat övgüyü son derece hak eden eski, yeni birçok öyküyü bir araya getirerek onları bizlere sunuyor/tekrar hatırlatıyor olması. Bu yönüyle bile takdire şayan bir çalışma ve çabanın ürünü  bana göre.
Ben en çok kirtikleriyle birlikte Sabahattin Ali’nin “Apartman” adlı öyküsünü ve Nursel Duruel’in “Geyikler, Annem ve Almanya” adlı öykülerini sevdim. Ayrıca kitabın giriş kısmında 'Öykü Hep “Zor” Kalacak' başlığı altında verdiği bilgileri de çok beğendim. O kısımda dikkatimi çeken ifadelerinden bazılarını aşağıya alıntıladım;
“ Edebiyat sanatının bir dalı olarak öykü de bir duygu aktarımıdır. Ne ki öykünün yeri dardır. O duyguyu rahat rahat aktarmak için, diyelim romanın olanaklarına sahip değildir öykü. Roman yazıyorsanız ne yer sınırınız vardır ne zaman sınırınız. Döner dolaşır yeniden vurgularsınız, en etkileyici anlatımı aramak ve bulmak için bütün sayfalar sizindir. Öykü öyle mi ya? Ne yapacaksanız üç beş sayfa içinde yapmak zorundasınız. Uyandırmak istediğiniz duyguyu bir çırpıda aktarabilmeniz için öyküde söz büyücüsü olmanız gerek. Kaldı ki öykünün yarısına kadar bir duygu uyandıramamış; okuru yaratmaya çalıştığınız atmosfere sokamamışsanız öyküyü sonuna kadar okutmayı zor sağlarsınız.”
“Öykü okumak niye zordur? Bir kere okur, okuyacağının öykü olduğunu bilerek başlayacaktır okumaya. Yazarın her şeyi ona hazır vermesini beklememesi gerektğinin farkında olacaktır. Okumaya başlamadan önce, kendisini yaratıcı bir serüvene hazır hissetmesi gerekir. Bilinci açık, düş gücü yerinde olacak, her satıra yoğunlaşmayı sağlayabilecek bir konumda bulunacak. Sözgelimi, yatmadan önce okunacak kitaplardan değildir öykü kitapları. Evet tek oturumluktur öykü; evet, tek solukta okunur; ama ön hazırlığını yapmamış, kendisini etkilenmeye açık konuma sokmamışsa okur, öykünün onu alıp kısa bir sürede duygudan duyguya savurmasını boşuna bekler.”
“Öykü yazarının, okuru etkilemek için bütün şanslarını kullanacak kadar geniş alanı yoktur. Dar alanda okura attığı pasların okur tarafından hemen gole çevrilmesi gerekir. Dönüp yeniden deneyecek, sözü dolandıracak bir çalım daha atacak yeri de yoktur yazarın, zamanı da.

Öykülere geçmeden önceki bir diğer konu başlığı ise “Öykü Ne, Hikâye Ne?” üzerine. Aralarındaki ince çizgi, farklı görüşlere de yer verilerek çok güzel anlatılmış.

Kitabın arka sayfasındaki tanıtım bilgilerine de yer vermeden geçemedim;

“Öykü yumuşak yumuşak okşamaz; başında ya da sonunda sarsar okuru. Bir tümceyle, bir ünlemle, bir sözcükle; kimi zaman susarak…”

Öykü nedir? Bir öykünün atmosferi, karakterleri, geçtiği zaman ve yer nasıl değerlendirilmelidir?

Öykücülüğümüzün temel direği sayılan usta kalemlerden genç yazarlara uzanan bir çizgide Feyza Hepçilingirler’in seçtiği 13 öykü ve incelemelerinin bulunduğu bu kitap, öyküye dair sorulara cevap arıyor. Öykü dilinin derinlerine dalıyor. Ele aldığı öyküleri didiklemeye, anlamaya ve anlatmaya çalışıyor.

Sırayla önce öyküyü ardından değerlendirmesini sunan "Öyküyü Okumak", okura kendi okuma pratiğini yazarın analizleriyle karşılaştırma imkânı veriyor.

Usta yazar ve eleştirmen Feyza Hepçilingirler, bildiğimiz, sevdiğimiz öykülere farklı bir pencereden bakarak okurla yazar arasındaki bağı derinleştiriyor, okumalarımıza yan yollar açıyor.

Öykü tutkunlarının ve öykü yazarlarının ufkunu genişleteceğini düşündüğüm bu eserin hepimizde güzel izler bırakması, hepimize güzel katkılar sağlaması dileklerimle…



44 yorum:

  1. Okunası bir kitapmış, not edeyim.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Beğeneceğini düşünüyorum Handancığım 😊🤚

      Sil
  2. Türkçe Off'u duymuştum. Umarım en kısa zamanda kitabınızdaki güzel öykülerle buluşuruz :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. İnşallah canım. Çokkkkk teşekkür ederim 😊🤚

      Sil
  3. Çok güzel bir kitap tanıtımı, öykü ile yakından alakalı bir insan olarak listeme aldım. Teşekkürler.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ben teşekkür ederim Fatih Bey. Selamlar 😊🤚

      Sil
    2. Değerli paylaşımınız için çok teşekkür ederim. Feyza Hepçilingirler'in öykü üzerine yaptığı değerlendirmeler çok doğru. Ayrıca kendisi tarafından özenle seçilmiş öyküler güzeldir mutlaka. Aklımızda bulunsun.

      Sil
  4. Bu yorum yazar tarafından silindi.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çokkkkk teşekkür ederim ziyaret ve yorum için. Selamlarımla😊🤚

      Sil
  5. Öykü romana göre oldukça zorlu bir alan.Bu alanda eser veren yazarları desteklemek güzel :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Evet gerçekten de desteğin her türlüsü çok önemli. Teşekkür ederim. Sevgiler selamlar 😊🌷🤚

      Sil
  6. Öyküyü ne kadar güzel anlatmışsın canım sen hep yaz biz hep okuyalım.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bu kitap güzel anlatılmayıp hak ediyor. Çokkkkk teşekkür ederim canımmm 😍🌷🤚🦢🦢🦢🦢

      Sil
  7. Bunu çok yakın zamanda bir arkadaşımdan duymuştum. Hatta bazı sayfalarını atmıştı bana whatsapp üzerinden :) Haftaya alışveriş yapacağım, muhakkak bakacağım. Ama senin özellikle detaylandırman şahane olmuş, emeğine sağlık Yıldızcım:)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ben teşekkür ederim bu güzel yorum için sevgili Mels 😊🌷🤚

      Sil
  8. Çok yerinde bir tavsiye aramızda yazar olmak isteyen kardeşlerimize ideal bir seçim..

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. İnşallah katkısı olur. Çok teşekkürler uğradığın için :))

      Sil
  9. Değerli bir eser, en kısa zamanda almalıyım

    YanıtlaSil
  10. iyimiş bu. türkçe off okudum başka bir iki kitabını da okudum severim bu da okunuur :)

    YanıtlaSil
  11. Öykü sever biri olarak, bu kitaptan haberdar olduğum iyi oldu. Öykü üzerine merak ederseniz Necip TOSUN'un da oldukça nitelikli eserleri var. Maalesef, ülkemizdeki siyasi atmosfer nedeniyle bazı önyargıları kırmak zor olsa da TOSUN, eserlerinde inceleme yaparken oldukça objektif bir inceleme yapıyor. Öykü olmasa da, tam da farklı dünya görüşlerine sahip olan Nurdan GÜRBİLEK ve Mustafa ÖZEL'in de Romanlar üzerine yaptıkları inceleme kitaplarını da çok başarılı buluyorum.
    Öykü mü yoksa hikayemi meselesine bende çok kafa yordum. Bu meselede galiba, yumurtamı tavuktan, tavuk mu yumurtada çıktı gibi kafamda net bir sonuca varamadım ..
    Kitabı listeme ekledim. Mutlaka edineceğim.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çok teşekkür ederim yorumunuz ve kıymetli tavsiyeleriniz için Yunis Bey. Kesinlikle dikkate alacağım. Sağolunuz. Öykü ve hikaye konusu gerçekten de üzerinde uzun uzun tartışılmış bir konu. Kitabı edindiğinizde okuyacağınız gibi "Geçmişteki örnekler için hikâye, çağdaş örnekler için öykü terimi”ni kullanılır diyenler olduğu gibi, "Yazıya dayalı, yazılan örnekler için öykü; söze dayalı, anlatılan örnekler için hikâye” diyenler de var. Dede Korkut Hikayeleri'ne, Dede Korkut Öyküleri denemeyeceği gibi şeklinde de örneklendirilmiş. Selamlarımla :))

      Sil
  12. Ne kadar güzel özetlemişsin Yıldız kızım. Ben öykü yazıyordum. Bloğumda da yer verdim çoğuna. Ama bu sene bir türlü hazırlık bile yapamıyorum. İşte tam da burada, yazarın "kendisini yaratıcı bir serüvene hazır hissetmesi gerekir."ifadesi ne kadar doğru diyorum. Bir de mutlaka merak,istek ve yetenek gerekir. Yazacağım deyince hemen ortaya bir öykü çıkmaz.
    Emeğine sağlık canım,sevgilerimle:)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ece ablacığım arada okuduklarım var. Gayet güzel götürüyorsunuz. inşallah en kısa zamanda öykülerinizi bir kitapta toplar ve bizi bu zevkten mahrum etmezsiniz. Sevgi ve selamlarımla 😍🌷🤚

      Sil
    2. Teşekkür ederim canım :)

      Sil
  13. Kitabın adı da güzel "öyküyü okumak". Öykü okumak için insanın kendini hazırlaması, öykülerle ilgili kritikler gibi çok merak ettiğim şeyler var kitapta. Teşekkür ediyorum tüm detaylar için.

    YanıtlaSil
  14. ben çoğu zaman Roman okumayı tercih etsem de öykülerin de farklı bir tadı var elbette. Kitap da çok ilgimi çekti

    YanıtlaSil
  15. umarım hayaliniz gerçek olur, düşüncelerinizin aktığı sayfalar olur.

    YanıtlaSil
  16. Bizim için yazma üzerine kitap olsun değil mi :) Umarım çok iyi bir öykü yazarı olursun.

    YanıtlaSil
  17. Ne güzel, inşallah kalbinde yatan kitabı yazarsın ☺️

    YanıtlaSil
  18. Öykü hiç sevmem kuzum ama roman polisiye yaşanmış kişisel gelişim okuyorum daha çok.

    YanıtlaSil
  19. Farklı bir kitap türü sanırım. Okuyup tecrübelemek gerek..

    YanıtlaSil
  20. Kişinin hedeflediği bir hayal olması ne güzel.

    YanıtlaSil
  21. İçeriği oldukça dolu bir blogunuz var,emeklerinizi takdir ediyorum.Takip ettim,sizi de bloguma beklerim.Sağlıcakla Kalın.

    https://dizifilmkitaptavsiye.blogspot.com/

    YanıtlaSil
  22. Senin kalemini çok seviyorum.Inaniyorum ki günün birinde senin kitabınıda okuyacağım.Bu kitapta güzel, öğretici bir kitapmis.
    Sevgiler Yıldızım ❤⭐

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ağzından bal damlıyor İnciciğim. İnşallah. Çokkkkk teşekkür ederim 🙏😍🌷🌷🤚

      Sil
  23. Canım yazmak ile ilgili atölye çalışmalarına da katılsan sana çok faydası olur

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Haklısın, aklımda o iş Sevimciğim. Çokkkkk teşekkür ederim 🌷🤚

      Sil
  24. Güzel öyküleri okumakla birlikte öykünün inceliklerini de öğrenebileceğimiz bir eser sanırım teşekkürler

    YanıtlaSil